Trong dòng chảy mãnh liệt của lịch sử bóng đá Anh, có những cái tên đã trở thành bất tử dù cấu trúc vật lý của chúng không còn tồn tại. Sân vận động The Dell chính là một minh chứng điển hình như thế. Là ngôi nhà gắn liền với thăng trầm của câu lạc bộ Southampton trong suốt hơn một thế kỷ (1898–2001), The Dell không chỉ đơn thuần là một sân cỏ, mà còn là biểu tượng của tinh thần bóng đá truyền thống, nơi chứng kiến những chiến tích lẫy lừng của “The Saints”. Bài viết này sẽ đưa bạn ngược dòng thời gian để khám phá tổng quan SVĐ The Dell, vẻ đẹp độc đáo và những câu chuyện chưa kể về sân vận động huyền thoại này.
Lịch sử hình thành sân vận động The Dell
Sân vận động The Dell được xây dựng trên một khu vực vốn là thung lũng dốc ở phía nam thành phố Southampton, gần ga St Denys. Cái tên “The Dell” bắt nguồn từ chính đặc điểm địa hình tự nhiên của vùng đất này – một thung lũng nhỏ có con suối chạy qua. Trước khi chuyển về đây, Southampton (lúc bấy giờ còn mang tên Southampton St. Mary’s) đã phải di chuyển qua nhiều địa điểm khác nhau như Antelope Ground hay County Ground.
Theo các chuyên gia từ nhacaiuytinn.br.com, quá trình xây dựng The Dell được hoàn tất vào cuối thế kỷ 19, và sân chính thức mở cửa đón khán giả vào ngày 3 tháng 9 năm 1898. Trận đấu khai màn diễn ra giữa chủ nhà Southampton và Brighton United. Trong bầu không khí hân hoan của hàng ngàn cổ động viên, Southampton đã khẳng định sức mạnh tuyệt đối khi đè bẹp đối thủ với tỷ số 4-1. Tiền đạo Joe Turner là người đã ghi bàn thắng đầu tiên tại sân vận động này, đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên vàng kéo dài 103 năm tại “thánh địa” Dell.
Vào thời điểm đó, việc sở hữu một sân vận động riêng biệt và được đầu tư bài bản như The Dell là một bước tiến lớn, giúp Southampton củng cố vị thế của mình trong làng bóng đá khu vực phía Nam nước Anh, tạo tiền đề để họ vươn tầm ra toàn quốc gia.
Đặc điểm kiến trúc và những cải cải tiến độc đáo của The Dell
The Dell nổi tiếng với thiết kế “chật chội” nhưng cực kỳ náo nhiệt, nơi khán giả ngồi rất sát mặt cỏ, tạo ra một áp lực vô hình cực lớn lên đội khách. Tuy nhiên, để có được hình hài hoàn chỉnh, sân đã trải qua rất nhiều giai đoạn nâng cấp quan trọng.
Trong những ngày đầu, cơ sở vật chất còn khá thô sơ với một khán đài chính bằng gỗ chứa được khoảng 4.500 người, trong khi phần còn lại của sân chỉ là các bục đứng lộ thiên. Sự thiếu hụt mái che khiến lượng khán giả đến sân bị ảnh hưởng nhiều bởi thời tiết khắc nghiệt của xứ sở sương mù.
Cuộc đại tu năm 1927 và sự ra đời của khán đài Dell
Bước ngoặt về kiến trúc đến vào năm 1927 khi câu lạc bộ quyết định xây dựng lại khán đài phía Đông. Khán đài mới này được thiết kế với phong cách cực kỳ ấn tượng: phần mái vòm lớn ở giữa kết hợp với hai mái nhọn đặc trưng ở hai đầu. Với sức chứa 6.000 chỗ ngồi, nó không chỉ nâng cao quy mô của sân mà còn được giới chuyên môn thời bấy giờ đánh giá là một trong những công trình kiến trúc sân cỏ đẹp nhất nước Anh.
Sự can thiệp của kiến trúc sư huyền thoại Archibald Leitch
Vào năm 1950, The Dell tiếp tục được nâng cấp khán đài phía Tây dưới bàn tay của kiến trúc sư lừng danh Archibald Leitch – người đã thiết kế hàng loạt sân vận động biểu tượng như Old Trafford hay Anfield. Khán đài này mang đậm phong cách của Leitch với kết cấu khung thép vững chãi. Tuy nhiên, một chi tiết khiến người hâm mộ thời đó khá phiền lòng là các cột thép lớn hỗ trợ mái che đôi khi gây cản trở tầm nhìn của người xem – một đặc điểm thường thấy ở các công trình cũ của thế kỷ trước.
Tiên phong về công nghệ ánh sáng
Một sự thật thú vị mà ít người biết đến: The Dell là sân vận động đầu tiên tại Anh được lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng cố định (Floodlights). Vào năm 1950, hệ thống này đã cho phép các trận đấu bóng đá có thể diễn ra dưới ánh đèn rực rỡ vào ban đêm. Trận đấu đêm đầu tiên được tổ chức tại đây là cuộc đối đầu giữa Southampton và Tottenham Hotspur, mở ra một chương mới cho văn hóa xem bóng đá buổi tối tại Anh quốc.
Những đêm huyền diệu: Khi “Quỷ đỏ” gục ngã tại The Dell
The Dell có một cái dớp kỳ lạ đối với các đội bóng lớn, đặc biệt là Manchester United. Trong suốt lịch sử của mình, Southampton đã nhiều lần biến sân nhà của mình thành “mồ chôn” của Quỷ đỏ thành Manchester.
Chiến tích lịch sử năm 1925
Vào năm 1925, khi Manchester United hành quân đến The Dell với tư thế của một đội bóng cửa trên, họ đã phải nhận một gáo nước lạnh. Southampton đã chơi một trận đấu để đời và giành chiến thắng áp đảo 4-1. Tiền đạo Bill Rawlings đã tỏa sáng rực rỡ với cú đúp bàn thắng. Đây là giai đoạn mà The Dell bắt đầu xây dựng danh tiếng về một sân vận động đầy cạm bẫy đối với các đội bóng lớn.
Cú sốc tại chung kết FA Cup 1976
Mặc dù trận chung kết diễn ra tại Wembley, nhưng tinh thần của The Dell đã theo chân các cầu thủ Southampton suốt mùa giải đó. Chiến thắng 1-0 trước Manchester United để lên ngôi vô địch FA Cup 1976 vẫn được coi là cú sốc lớn nhất lịch sử giải đấu này, khi Southampton lúc đó chỉ là một đội bóng hạng Nhì. Những buổi tập luyện và các trận đấu chuẩn bị tại The Dell chính là bệ phóng cho kỳ tích này.
Sự kiện “áo xám” năm 1996 và hattrick của Le Tissier
Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất tại Premier League diễn ra vào tháng 4 năm 1996. Manchester United hành quân đến The Dell và để thua 1-3 ngay trong hiệp một. Sir Alex Ferguson sau đó đã bắt các cầu thủ đổi bộ áo đấu màu xám ngay giữa trận đấu với lý do… cầu thủ không nhìn thấy nhau trên sân. Tuy nhiên, sự thay đổi đó không giúp gì được cho họ trước một Matthew Le Tissier quá hào hoa. Le Tissier đã ghi dấu ấn đậm nét tại The Dell, biến nơi đây thành sân khấu riêng của mình để hành hạ hàng phòng ngự MU trong suốt thập niên 90.
Những danh hiệu và cột mốc huy hoàng của chủ sân The Dell
Theo như những người quan tâm top nhà cái mới nổi được biết, trong hơn 100 năm tồn tại, The Dell đã cùng Southampton đi qua những nốt thăng trầm của bóng đá Anh:
- Thập niên 1900 rực rỡ: Southampton đã giành chức vô địch Southern League 3 lần liên tiếp (1897, 1898, 1899), trong đó những mùa giải cuối thế kỷ 19 gắn liền với việc chuyển giao sang sân The Dell. Họ cũng hai lần lọt vào chung kết FA Cup (1900 và 1902) trong giai đoạn này.
- Thăng hạng lịch sử năm 1966: Lần đầu tiên trong lịch sử, Southampton giành quyền lên chơi ở giải đấu cao nhất nước Anh sau khi giành chức vô địch giải hạng Nhì. Đây là cột mốc thay đổi hoàn toàn tầm vóc của câu lạc bộ.
- Mùa giải 1983-1984 thần thánh: Dưới sự dẫn dắt của những ngôi sao như Kevin Keegan và Peter Shilton, Southampton đã về nhì tại giải Vô địch Anh, chỉ kém Liverpool hùng mạnh đúng 3 điểm. Đây là vị trí cao nhất mà đội bóng từng đạt được trong hệ thống giải quốc gia.
- Lời chia tay đầy cảm xúc năm 2001: Trận đấu cuối cùng tại The Dell diễn ra vào ngày 19 tháng 5 năm 2001. Southampton đối đầu với Arsenal và giành chiến thắng kịch tính 3-2. Matthew Le Tissier, “Vị thánh” của sân Dell, đã ghi bàn thắng cuối cùng của trận đấu bằng một cú vô-lê đẳng cấp ở phút cuối cùng, như một lời chào tạm biệt hoàn hảo dành cho ngôi nhà cũ.
Năm 2001, The Dell chính thức bị phá dỡ để nhường chỗ cho một dự án khu dân cư, và Southampton chuyển sang ngôi nhà mới St Mary’s Stadium hiện đại hơn. Tuy nhiên, tại vị trí cũ của sân vận động, các tòa nhà chung cư hiện nay được đặt tên theo các huyền thoại của đội bóng như Le Tissier, Kevin Keegan hay Danny Wallace như một cách để giữ gìn di sản.
Tổng quan SVĐ The Dell – The Dell sẽ mãi được nhớ đến như một sân vận động đặc thù của bóng đá Anh: nhỏ bé, chật chội nhưng tràn đầy đam mê và sự cuồng nhiệt. Đó là nơi mà khoảng cách giữa cầu thủ và cổ động viên dường như không tồn tại, tạo nên một bản sắc riêng biệt không thể trộn lẫn của Southampton Football Club.
